Jaką formę opodatkowania wybrać?

Wybrana forma opodatkowania ma bezpośredni wpływ na rentowność uruchamianej przez nas firmy. Cała sztuka polega na tym, by wybrać najbardziej opłacalną opcję, czyli pozostając w zgodzie z obowiązującymi przepisami, płacić najniższy możliwy podatek.

W zakresie podatku dochodowego mamy cztery dopuszczalne formy opodatkowania: karta podatkowa, ryczał, zasady ogólne i podatek liniowy. Do tego dochodzi podatek VAT i decyzja czy chcemy być płatnikami VAT, czy będziemy płatnikiem zwolnionym z VAT (oczywiście jeżeli tylko w naszym przypadku pozwolą na to przepisy). Tekst poświęcony opodatkowaniu VAT – znajdziesz tutaj. W niniejszym artykule skupiam się wyłącznie na podatku dochodowym.

Formy opodatkowania w zakresie podatku dochodowego

Karta podatkowa

Poczynając od 2022 r. karta podatkowa nie będzie dostępna dla nowych firm. Zgodnie z założeniami Polskiego Ładu nowi przedsiębiorcy przy zakładaniu działalności nie będą już mogli wybrać tej formy opodatkowania. Na kartę nie mogą też przejść przedsiębiorstwa, które istniały w 2021 r. i rozliczały się w inny sposób (na zasadach ogólnych, ryczałtem lub liniowo).

Ryczałt

Na ryczałcie podatek dochodowy zależy wyłącznie od wysokości i źródła przychodu. Jedynym możliwym odliczeniem, pomniejszającym podstawę opodatkowania, jest składka na ubezpieczenie społeczne. Wraz ze zmianami, które weszły w życie w związku z Polskim Ładem, przedsiębiorcy utracili możliwość odliczenia od należnego podatku 7,75% podstawy wymiaru składki zdrowotnej (do tej pory w skali roku wskazane odliczenie pozwalało uzyskać blisko 4 000,00 zł oszczędności w podatku dochodowym). Jest to więc znacząca różnica i warto uwzględnić ten fakt, dokonując wyboru tej formy opodatkowania. Stawka ryczałtu dla poszczególnych źródeł przychodu wygląda następująco:


Przychody osiągane w zakresie wolnych zawodów

Wolny zawód oznacza działalność gospodarczą wykonywaną osobiście przez tłumaczy, adwokatów, notariuszy, radców prawnych, biegłych rewidentów, księgowych, agentów ubezpieczeniowych, agentów oferujących ubezpieczenia uzupełniające, brokerów reasekuracyjnych, brokerów ubezpieczeniowych, doradców podatkowych, doradców restrukturyzacyjnych, maklerów papierów wartościowych, doradców inwestycyjnych, agentów firm inwestycyjnych oraz rzeczników patentowych.

17%

Przychody ze świadczenia usług związanych m.in.

z reprodukcją komputerowych nośników informacji, pośrednictwo w sprzedaży motocykli oraz części i akcesoriów, pośrednictwo w sprzedaży hurtowej, przetwarzaniem danych, finansowych i ubezpieczeniowych, związanych z obsługą nieruchomości, prawnych, rachunkowo-księgowych i doradztwa podatkowego innego niż w ramach wolnego zawodu, usług reklamowych, fotograficznych, tłumaczeniowych, detektywistycznych, ochroniarskich, obsługi nieruchomości wykonywanych na zlecenie, polegających m.in. na utrzymaniu porządku w budynkach, kontroli systemów ogrzewania, wentylacji, klimatyzacji, wykonywaniu drobnych napraw, dezynfekcji i tępienia szkodników, centrów telefonicznych, związanych z organizowaniem kongresów, targów i wystaw, pomocą społeczną, niektórych usług kulturalnych i rozrywkowych oraz związanych ze sportem, rozrywką i rekreacją.

15%

Usługi w zakresie opieki zdrowotnej, architektonicznych i inżynierskich; usług badań i analiz technicznych oraz specjalistycznego projektowania.

14%

Działalność związana z wydawaniem pakietów gier komputerowych, z wyłączeniem publikowania gier komputerowych w trybie on-line, pakietów oprogramowania systemowego, użytkowego oraz oprogramowania komputerowego pobieranego z Internetu, z wyłączeniem pobierania oprogramowania w trybie on-line.

Działalność związana z doradztwem w zakresie sprzętu komputerowego, związanych z oprogramowaniem objętych grupowaniem „Oryginały oprogramowania komputerowego”, związanych z doradztwem w zakresie oprogramowania, w zakresie instalowania oprogramowania oraz związanych z zarządzaniem siecią i systemami informatycznymi, programiści.

12%
Działalność w postaci najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy oraz innych umów o podobnym charakterze, z wyjątkiem składników majątku związanych z działalnością gospodarczą. Przychody z tytułu świadczenia usług związanych z zakwaterowaniem, usług wynajmu i obsługi nieruchomości własnych lub dzierżawionych, w zakresie badań naukowych i prac rozwojowych, przychody z tytułu wynajmu i dzierżawy pojazdów, kontenerów i własności intelektualnej. 8,5% przychodów do kwoty 100 000 zł oraz 12,5% przychodów od nadwyżki ponad kwotę 100 000 zł

Przychody z działalności usługowej, w tym przychody z działalności gastronomicznej w zakresie sprzedaży napojów o zawartości alkoholu powyżej 1,5%.

Usług związanych ze zwalczaniem pożarów i zapobieganiem pożarom, usług w zakresie edukacji, działalnością bibliotek, archiwów, muzeów oraz pozostałych usług w zakresie kultury.

Przychody z działalności polegającej na wytwarzaniu przedmiotów (wyrobów) z materiału powierzonego przez zamawiającego (np. usługi budowlane z powierzonego materiału).

Prowizja uzyskana przez komisanta ze sprzedaży na podstawie umowy komisu.

Prowizja uzyskana przez kolportera prasy na podstawie umowy o kolportaż prasy.

8,5%

Przychody z działalności wytwórczej np. robót budowlanych z własnego materiału.

Prowizja uzyskana z działalności handlowej w zakresie sprzedaży jednorazowych biletów komunikacji miejskiej, znaczków do biletów miesięcznych, znaczków pocztowych, żetonów i kart magnetycznych do automatów.

 

5,5%

Przychód z działalności gastronomicznej, z wyjątkiem przychodów ze sprzedaży napojów o zawartości alkoholu powyżej 1,5%, z działalności usługowej w zakresie handlu oraz odpłatnego zbycia ruchomych składników majątku wykorzystywanych w pozarolniczej działalności gospodarczej.

3%

Przychody ze sprzedaży przetworzonych w sposób inny niż przemysłowy produktów roślinnych i zwierzęcych, z wyjątkiem przetworzonych produktów roślinnych i zwierzęcych uzyskanych w ramach prowadzonych działów specjalnych produkcji rolnej oraz produktów opodatkowanych podatkiem akcyzowym na podstawie odrębnych przepisów.

2%

Niektóre rodzaje działalności nie mogą korzystać z tej formy opodatkowania. Zakaz dotyczy m.in. lombardów, aptek, handlu częściami i akcesoriami do pojazdów mechanicznych, kupna i sprzedaży wartości dewizowych oraz wytwarzania wyrobów opodatkowanych podatkiem akcyzowym.

Uwaga! W przypadku profilu działalności obejmującej np. zarówno handel detaliczny i tłumaczenia  wykorzystujemy obydwie stawki (15% i 3%), obliczając odrębnie podatek dla przychodu z każdego źródła. 

Zaletą tego rozwiązania jest uproszczona księgowość. Wadą jest to, iż podatek dochodowy na ryczałcie jest naliczany względem obrotów firmy, a nie zysku. Brak możliwości odliczenia kwoty wolnej od podatku (obecnie 30 000,00 zł/rok). W przypadku dużych kosztów prowadzenia firmy, ryczałt może powodować, iż zapłacimy wyższy podatek niż w przypadku zasad ogólnych. 

Od 1 lipca 2022 r. wraz z aktualizacją Polskiego Ładu – podstawę opodatkowania dla ryczałtu dochodowego można obniżyć o wartość odpowiadającą 50% zapłaconych składek zdrowotnych. Pozwala to w skali roku zaoszczędzić ok. 500,00 zł.

Podsumowując, na ryczałcie podstawą opodatkowania są całościowe obroty przedsiębiorstwa, pomniejszone od zapłacone składki na ubezpieczenie społeczne właściciela firmy oraz 50% zapłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne. Przykład:

Firma handlowa w roku 2022 sprzedała towary o wartości 350 000,00 zł. Właściciel firmy zapłacił składki na własne ubezpieczenie społeczne zdrowotne w wysokości 12 093,72 zł oraz składkę na własne ubezpieczenie społeczne w wysokości 3163,08 zł (preferencyjna stawka dla nowych firm). Jednocześnie stawka ryczałtu dla działalności handlowej wynosi 3%.

Podatek do zapłaty obliczymy w sposób następujący:

{350 000,00 zł – [(12 093,72 zł x 50%) + 3163,08 zł]} x 3% = 10 223,70 zł

Podatek liniowy i zasady ogólne

Zasady ogólne i podatek liniowy – w tym przypadku podatek dochodowy naliczany jest od zysku, a więc przychodu, pomniejszonego o wszystkie udokumentowane koszty prowadzenia działalności. Stawka podatku liniowego wynosi 19% bez względu na wielkość zysku. Jest to podstawowa różnica pomiędzy podatkiem liniowym, a podatkiem rozliczanym na zasadach ogólnych. Zgodnie ze zmianami wprowadzanymi w ramach Polskiego Ładu, od początku 2022 r. podatek liniowy będzie opłacalny głównie dla tych przedsiębiorców, dla których zysk z działalności przekroczy 150.000,00 zł/rok. W przypadku zasad ogólnych, od lipca 2022 r. podatek dochodowy wynosi 12% dla zysku, który mieści się w limicie 120.000,00 zł/rok i dodatkowo 32% liczone od kwoty powyżej tego limitu

Uwaga! Zasady ogólne to jedyna forma opodatkowania, pozwalająca uwzględnić w rozliczeniu podatkowym kwotę wolną od podatku. Poczynając od roku 2022 wynosi ona 30.000,00 zł. Dotychczas kwota wolna wynosiła jedynie 3.091,00 zł i nie miała istotnego wpływu na zobowiązania fiskalne osób prowadzących działalność gospodarczą. Za to wszyscy mogli odliczać sobie 7,75% podstawy wymiaru składki zdrowotnej co pozwalało wymiernie obniżyć podatek. Odliczenie te znosi jednak Polski Ład. W związku z tym podatek liniowy i ryczałt w wielu przypadkach stają się mniej opłacalnym rozwiązaniem od podatku dochodowego płaconego na zasadach ogólnych.

Kwota wolna od podatku, pozwala nam obniżyć podstawę opodatkowania. Jeżeli np. w rachunku zysku i strat uzyskaliśmy prognozowany zysk na poziomie 80 000,00 zł, to wedle zasad ogólnych podatek dochodowy wyniesie: (80.000,00 zł – 30.000,00 zł) x 12% = 6.000,00 zł

Podatek dochodowy a składka na ubezpieczenie zdrowotne

Obliczając podatek dochodowy na potrzeby prognozowanego rachunku zysków i strat (zwykle taka tabela pojawia się w biznes planie i prezentuje szacunkowe przychody, koszty i zysk z działalności w perspektywie 12 miesięcy) – należy pamiętać, iż składkę ZUS przedsiębiorcy tworzą dwa odrębne ubezpieczenia, tj. składka na ubezpieczenie społeczne i składka na ubezpieczenie zdrowotne. Ubezpieczenie społeczne może być traktowane jako koszt działalności. W przypadku ubezpieczenia zdrowotnego, podejście zależy od wybranej formy opodatkowania. 

  • Ryczałt – od podstawy opodatkowania można odjąć 50% zapłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne
  • Podatek liniowy – od podstawy opodatkowania można odjąć składkę zdrowotną. Obowiązuje jednak limit odliczeń w kwocie 8700 zł/rok
  • Zasady ogólne – składki zdrowotnej nie można odliczyć od podstawy opodatkowania

Podsumowanie

Jak wybrać najbardziej opłacalną formę opodatkowania? Jedynym pewnym sposobem, jest obliczenie podatku dochodowego w różnych wariantach. Aby nasz wniosek o dotacje był bardziej przekonujący, warto napisać uzasadnienie tej decyzji. Oczywiście nie zawsze to, co znajduje się w dokumentach odpowiada rzeczywistości. Nie sposób bowiem ze 100% pewnością przewidzieć faktycznego przychodu i kosztów działalności. Każdy przedsiębiorca ma jednak możliwość zmiany wybranej formy opodatkowania na początku nowego roku kalendarzowego.

Jeżeli masz problem z przygotowaniem swojego biznes planu, wyborem formy opodatkowania to możesz skorzystać z naszej oferty i zlecić nam przygotowanie wniosku do PUP lub zakupić wzór gotowego biznes planu.