Dotacje na otwarcie firmy w perspektywie płci (analiza)

  1. Liczba kobiet prowadzących działalność gospodarczą w Polsce

Biorąc pod uwagę dane statystyczne dotyczących liczby imion w rejestrze PESEL oraz danych z  wyszukiwarki CEIDG (umożliwiającej identyfikowanie firm wg imienia przedsiębiorcy), ustaliłem % udział wszystkich kobiet posiadających własną firmę w stosunku do liczby wszystkich widniejących w tym rejestrze przedsiębiorstw. Z uwagi na okresowy wzrost popularności jednych imion względem innych, oparłem się na zestawie kilkunastu popularnych imion o zbliżonej ilości występowania, tak by suma w zakresie imion męskich była równoważna imionom żeńskim. Z uwagi na to, że badanie dotyczy dotacji na podjęcie działalności, całkowicie pominąłem KRS, gdyż jedyną dopuszczalną formą prowadzenia firmy w oparciu o dofinansowanie PUP jest indywidualna działalność gospodarcza osoby fizycznej, która zostaje sklasyfikowana właśnie w CEIDG.

Zgodnie z przeprowadzoną kalkulacją, na dzień 24.03.2024 r. w CEIDG figuruje ogółem 935 tys. kobiet, co stanowi 34% wszystkich przedsiębiorców objętych ewidencją. Jak widać wciąż mamy do czynienia ze znacząca dysproporcją, pomiędzy kobietami a mężczyznami pod względem aktywności biznesowej.

  1. Liczba kobiet otrzymująca dotacje z Urzędu Pracy

Biorąc pod uwagę syntezę wyrywkowych raportów Wojewódzkich Urzędów Pracy, dotacje na podjęcie działalności częściej otrzymują mężczyźni (ok. 54,3% wszystkich przyznanych dotacji). Jednocześnie liczba kobiet bezrobotnych w pespektywie całego kraju przeważa nad liczbą bezrobotnych mężczyzn (53,6% wg danych GUS za 2023 rok). Nasuwa się więc zasadnicze pytanie, czy kobiety rzadziej starają się o dotacje, czy wskazana dysproporcja wynika raczej z częstszego odrzucania składanych przez nie wniosków?

  1. Diagnoza problemu

Biorąc pod uwagę wewnętrzne dane statystyczne dotyczące osób wykazujących zainteresowanych dotacjami na otwarcie firmy – wyraźnie przeważają kobiety (62%). Jest to przesłanka do tego by twierdzić, że liczba składanych przez kobiety wniosków o dotacje jest wyższa, lecz są one częściej odrzucane. Z informacji statystycznych Wojewódzkich Urzędów Pracy wynika też, kobiety wnioskujące o dotacje zwykle mają lepsze wykształcenie niż mężczyźni (ok. 16% więcej kobiet z wykształceniem policealnym oraz 4% więcej kobiet posiadająca wykształcenie wyższe).

Biorąc pod uwagę powyższe dane oraz moje subiektywne doświadczenia związane z setkami odbytych rozmów telefonicznych i niezliczonej ilości korespondencji jaką wymieniałem z moimi klientami, za zjawisko te wydają się odpowiadać następujące czynniki:

  1. Przeważający rodzaj działalności otwieranej w oparciu o dotacje jest związany z branżą remontowo-budowlaną (ok. 25% wszystkich przyznawanych dotacji). Łatwość pozyskania dotacji na ten tym firmy wynika ze stosunkowo prostej koncepcji takiego przedsiębiorstwa (którą łatwo opisać we wniosku), niewielkich kosztów uruchomienia, niezmiennego dużego popytu na ten typ usług oraz jednoznacznego planu wydatków (głównie narzędzia i urządzenia) – który jest zrozumiały i jasny w kwalifikacji przez osoby oceniające wniosek. Jednocześnie jest to branża silnie zmaskulinizowana. Kobiety częściej stawiają na branżę beauty, specjalistyczne projektowanie, działalność rachunkowo-księgową lub handel – a tego typu firmy wymagają często większych nakładów finansowych, talentów organizacyjnych oraz zasobów.
  2. Nadal to przede wszystkim kobiety są zaangażowane w obowiązki rodzinne, opiekę dziećmi i osobami starszymi. Niewydolny system opieki nad dziećmi skutecznie utrudnia powrót do pracy po urlopie macierzyńskim lub wychowawczym. W konsekwencji kobiety mają zwykle mniejszą ciągłość zatrudnienia i/lub podejmują bardziej różnorodne prace kierując się przede wszystkim bliskością zakładu pracy w stosunku do miejsca zamieszkania i możliwością połączenia obowiązków zawodowych z prowadzeniem domu, niż budowaniem swojej kariery zawodowej. W konsekwencji trudniej im zdobyć jednorodne i długotrwałe doświadczenie zawodowe, które jest premiowane podczas oceny wniosków o dotacje.
  3. Uprzedzenia ze strony osób starszych (rodzice, dziadkowie), którzy najczęściej zostają poręczycielami osób starających się o dotacje. W przypadku gdy o dotacje stara się kobieta – osoby te rzadziej wyrażają zgodę na dokonanie poręczenia. Wynika to z różnicy pokoleniowej, schematów myślenia o roli kobiety i mężczyzny w społeczeństwie oraz nawykowego niedowartościowania potencjału kobiety. Tym samym trudność w znalezieniu poręczyciela jest dla kobiet większa niż w przypadku mężczyzn.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *